ટેકનોલોજીની લગામ જેના હાથમાં એ સદાકાળ યુવાન

ટેકનોલોજીની લગામ જેના હાથમાં 

એ સદાકાળ યુવાન

કેટલાક લોકો ભરયુવાનીમાં પણ વૃદ્ધ હોય છે. યુવાનીને સડો લાગવાના મુખ્ય બે કારણો છે. આધુનિક નવી ટેકનોલોજીથી પરહેજ રાખે અને નાણાં રળવા સિવાય અન્ય કોઈ વાતમાં રસ ન લેવાની વૃત્તિ આ બે કારણે અકાળે વૃધ્ધત્વ આવતુ હોય છે. કલા, સપોર્ટ્સ, સંગીત, સાહિત્ય, ટેકનોલોજી જેવી બાબતો જે વ્યક્તિને બિનઉપયોગી લાગે તે યુવાન એ વૃદ્ધ છે. ટેકનોલોજીના ઉપયોગને સમય બગાડનારી પ્રવૃત્તિ તરીકે માનતો વ્યક્તિ બુઢ્ઢો છે. બુઢાપો માત્ર વયથી નથી જોવાતો. એક જગ્યાએ અટકી જઈને એક જ વિચારધારાની આસપાસ ફરનાર ઉંમરલાયક કહેવાય. સ્થગિત મનોવૃત્તિવાળી વ્યક્તિને બુઢાપો જકડી લેતો હોય છે. એક જગાએ બંધિયાર પાણી પણ  લાંબે ગાળે ગંધાઈ જાય છે. સમયની સાથે તાલ મિલાવી ટેકનોલોજી સાથે ન વિકસી શકનાર જ્યાંનો ત્યાં પડી રહે છે. સમય સાથે ન ચાલી શકનાર સડી જાય છે.

જુદા જુદા પરિમાણોના સહર્ષ સ્વીકાર સાથે અનુભવ મેળવી જે વધે એ જ વૃદ્ધ કહેવાય. બાકી  માત્ર વયથી વધતો અને કોઈ એક વાતની આસપાસ ભટકનાર વ્યક્તિ બુઢ્ઢો જ કહેવાય. આચાર, વિચાર અને છેલ્લે વય એમ ત્રણ માપદંડને આધારે વૃદ્ધત્વને મુલવી શકાય છે. ટેકનોલોજીની પુરપાટ ગતિ સાથે તાલ મિલાવનારની વય ગમે એટલી હોય પણ એ બુઢ્ઢો નથી એ વાત ચોક્કસ છે. ગુજરાતી ચિંતક અને લેખક પદ્મશ્રી ગુણવંતભાઈ શાહે એક જગાએ લખ્યું છે કે, ખિસકોલી ઘરડી થાય તો પણ દોડવામાં ધીમી પડતી નથી, પુષ્પ ખરવાની અણી ઉપર હોય તો પણ સુગંધ આપવામાં પાછી પાની કરતું નથી, હરણ ગમે તેટલું ઘરડું થાય એની દોડવાની ગતિ જળવાઈ રહે છે. ખિસકોલી, હરણ, પુષ્પ વગેરે સમય સાથે તાલ મિલાવી જાણે છે એટલે એની જીવવાની સ્પીરિટ શાનદાર હોય છે.

આંતરરાષ્ટ્રવાદના રાજકીય સિદ્ધાંતના જનક અને નોર્વેના દાદુ ઇતિહાસવિદ ક્રિસ્ટીન લાઓસે ટેકનોલોજીના સંદર્ભમાં એક ચોંટદાર વાત કહી છે. ક્રિસ્ટીન કહેતા કે, ‘ ટેકનોલોજી અત્યંત ઉપયોગી મહત્વપૂર્ણ સેવક છે. પણ જો એનો પ્રભાવ તમારા ઉપર વધ્યો તો એ ખતરનાક માસ્ટર છે. ’ આધુનિક યુગમાં ટેકનોલોજીએ આંગળીના ટેરવા પર સમસ્ત વિશ્વનો આનંદ ઉત્સવ બનાવીને મુકી દીધો છે. જે વ્યક્તિ ટેકનોલોજીથી મોં ફેરવીને નાકનું ટેરવું ચઢાવે છે એને સપ્તરંગી વૈશ્વિક ઉત્સવોની ગતાગમ જ ન પડે.

ટેકનોલોજીકલ બુમને કારણે વિશ્વની અડધા ઉપરાંતની વસતી ઓનલાઈન થઈ ગઈ છે. ડબલ્યુ ડબલ્યુ ડબલ્યુ એટલે કે, વર્લ્ડ વાઈડ વેબનું જાળું (નેટ). આ જાળુ રચાયાને ૩૦મો જન્મદિવસ છે. બરાબર ૨૯ વર્ષ પહેલાં ૧૯૮૯માં માર્ચ મહિનામાં બ્રિટનના ટીમ બર્નર્સ લી અને રોબર્ટ સાઈલાએ ભેગા મળીને વર્લ્ડ વાઈડ વેબનો પ્રાથમિક કાચો ખ્યાલ વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કર્યો હતો. નેટક્રફ્ટના અહેવાલ અનુંસાર આજે સમસ્ત વિશ્વમાં ૬૪૪ મિલિયન એક્ટિવ વેબસાઇટ્સ છે અને પ્રતિદિન એમાં વધારોથતો જાય છે. ટીમ બર્નર્સ લી ટેકનોલોજીકલ એન્જિનિયર તો હતો જ પણ સાથે સાથે અદભુત ચિંતક અને વિચારક પણ હતો. આધુનિક યુગમાં વર્લ્ડ વાઈડ વેબને ઈન્ટ્રોડ્યુસ કરીને ૩૬૦ ડિગ્રીએ ટેકનોલોજીકલ પરિવર્તન કરનાર ટીમ બર્નર્સ લીના વિચારો દુનિયાભરના યુવાનો માટે અત્યંત પ્રેરણાદાયી અને માર્ગદર્શક બની રહ્યા છે. બ્રિટીશ કોમ્પ્યુટર વૈજ્ઞાનિક ટીમ લી દ્રઢપણે માનતા કે, ડેટા તે અત્યંત મૂલ્યવાન વસ્તુ છે, તેનું આયુષ્ય સીસ્ટમની સરખામણીમાં ઘણું લાંબુ હોય છે. ડેટા લાંબો સમય ટકતો હોય છે.  નેટને સરહદોના વાડા બાંધી શકતા નથી. નેટ સંસ્કૃતિઓને જોડીને વિશ્વના લોકોને એકમેકથી નજીક લાવે છે. છેલ્લા ત્રણ દાયકામાં નેટવર્કીંગ સિસ્ટમથી દુનિયા સમેટાઈને માનવીની આંગળીના ટેરવે આવી ગઈ છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો વસુધૈવ કુટુમ્બકમની ભારતીય સંસ્કૃતિનો મોડર્ન અવતાર એટલે ઇંટરનેટ ટેકનોલોજી. ટીમ લી અને એના મિત્રોએ વર્લ્ડ વાઈડ વેબનો વિચાર કર્યો ત્યારે એમનો મૂળ ખ્યાલ હતો માહિતીની આપલે દ્વારા વૈશ્વિક વાતચીતનું પ્લેટફોર્મ ઊભું થાય. સામાન્ય રીતે એવો અનુભવ છે કે, વેબ યુઝર્સને માહિતી અને ડેટા મેળવવામાં જ રસ હોય છે. એમને વેબસાઈટના દેખાવ, ફોટા કે પછી રંગરોગાનમાં ઓછો રસ હોય છે.

અંગ્રેજી ફિલ્મ જ્યુરાસિક પાર્કના વિશાળકાય ડાયનાસોરને ટેકનોલોજીથી જીવંત કરીને દુનિયાને ફફડાવી નાખનાર ઈન્ટેલિજન્ટ અમેરિકન રાઇટર, ડાયરેકટર, પ્રોડ્યુસર સ્ટીવન સ્પિલબર્ગના મતે ટેકનોલોજી માનવીનો શ્રેષ્ઠ મિત્ર બની શકે છે. પ્રતિપળ દુનિયાને વધુ બહેતર બનાવવાની ક્ષમતા ટેકનોલોજીમાં રહેલી છે. ટેકનોલોજી સાથે તાલ મિલાવીને ચાલવામાં બદલાતા જતા ત્રીજા વિશ્વની માહિતી મેળવવાના આનંદની સાથે નવા પ્રકારના અનુભવનુ ભાથું મળતું હોય છે. નવી વાત ત્યારે જ ગળે ઉતરે કે જ્યારે વ્યક્તિ નાના બાળકની જેમ શીખવાની તત્પરતા  દાખવે. ૧૯૫૫માં બ્રિટનમાં જન્મેલા ટીમ લી ટેકનોલોજીના ઘોડા ઉપર સવાર થઈને કમ્પ્યુટર એન્જિનિયરીંગના વિષયને હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાં તેજોતર્રાહ છોકરાઓને કોમ્પ્યુટર સાયન્સ શીખવે છે. ટીમ બર્નર્સ લીની પ્રોડક્ટની નેટવેલ્યુ પાંચ કરોડ યુએસ ડોલર છે. સ્નાતક બન્યા બાદ બર્નર્સ લીએ ટેલિકોમ્યુનિકેશનની એક કંપનીમાં એન્જિનિયર તરીકે કામ કર્યું. ત્યારબાદ ડી. જી. નેશમાં લી જોડાયા. તેમણે  સીઈઆરએનમાં કોન્ટ્રાક્ટર તરીકે પણ કામ કર્યું. જીનીવામાં બર્નર્સ લીએ હાયપર ટેક્ષ્ટના વિચાર ઉપર આધારિત એક પ્રોજેક્ટ પ્રસ્તાવિત કર્યો. સીઇઆરએન એટલે યુરોપીયન ઑર્ગેનાઇઝેશન ફોર ન્યુક્લિઅર રીસર્ચ. સીઈઆરએન યુરોપનું સૌથી મોટું ઈન્ટરનેટ નોડ કહેવાય છે. એમા ૨૫૦૦ જેટલા વૈજ્ઞાનિકો, સંશોધકો, ટેકનિકલ તજજ્ઞો કામ કરે છે. વિશ્વભરના ૧૨,૦૦૦ કરતાં વધુ વૈજ્ઞાનિકો અને ટેકનિકલ તજજ્ઞો સીઇઆરએન પ્રયોગશાળાનો ઉપયોગ કરે છે. બર્નર્સ લીની ૧૯૮૯માં કરેલી દરખાસ્ત ૧૯૯૦માં પુનર્જિવીત થઇ. ટીમની પ્રપોઝલનો સહર્ષ સ્વીકાર પણ થયો. લીએ વર્લ્ડ વાઈડ વેબ બનાવવા માટે તેના આ પ્રેઝન્ટેશનના વિચારોના આધારે જ યોજના મૂર્તિમંત કરી.

ટેકનોલોજી સાથે કદમ મિલાવી જિંદગીના છ દાયકા પછી પણ યુવાન રહેતા બર્નર્સ લીને ૨૦૦૯માં બ્રિટીશ પ્રાઈમ મીનિસ્ટર ગોર્ડન બ્રાઉનની મિનિસ્ટ્રીમાં યુનાઈટેડ કિંગડમની સરકાર સાથે કામ કરવા માટે નિમંત્રિત કરવામાં આવ્યા. ૨૦૦૯ના વર્ષમાં જ બર્નર્સ લીએ વર્લ્ડ વાઈડ વેબ ફાઊન્ડેશનની રચના પણ કરી. પ્રતિદિન નવતર પરિવર્તનો કરીને નવી નવી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને વર્લ્ડ વાઈડ વેબ કુદકે ને ભૂસકે વધુ ને વધુ સક્ષમ બનતું જતું હતું. ટેકનોલોજીના અરેબિયન ઘોડા ઉપર સવાર થઈને બર્નર્સ લીથી માંડીને સ્વીવ જોબ્સ, બિલ ગેટ્સથી માંડીને અજીમ પ્રેમજી, મુકેશ અંબાણીથી માંડીને અદી ગોદરેજ કે પછી સીલ્વેસ્ટર સ્ટેલોનથી માંડીને અમિતાભ બચ્ચન જેવા વ્યક્તિત્વોને જીવનના છ, સાત કે આઠ દાયકા પછી પણ વૃદ્ધ કહેવા ગમતા નથી. આ લોકો ટેકનોલોજીની લગામ હાથમાં રાખીને સદાકાળ યુવા રહે છે. એજ ટેકનોલોજી સર્વશ્રેષ્ઠ કહેવાય કે જે લોકોને યુવાનની જેમ સતત વ્યસ્ત અને મસ્ત રાખે. ટેકનોલોજી લોકોને એકમેકની નજીક લાવે છે. ટેકનોલોજીથી મનનું, હૃદયનું અને ભૌગોલિક વિસ્તારનું અંતર ઘટતુ હોય છે. જેણે ટેકનોલોજીથી મોં ફેરવ્યું છે એણે જીવનનો ચાર્મ ગુમાવ્યો છે.

ધબકાર :

ટેકનોલોજીના જમાનામાં બધું જ ખૂબ ઝડપથી બદલાતું હોય છે, પહેલાં ‘કિટ્ટા’ કહેવાતી હતી એ હવે ‘બ્લોક’ કહેવાય છે.

https://www.gandhinagarsamachar.com/wp-content/epaper/march2018/27032018-6.pdf