પ્રિય વાચકબંધુઓ,

પ્રશ્નો, મુશ્કેલીઓ, વિડંબણાઓ અને પીડામાંથી પસાર ન થયા હોય એવા કેટલા લોકો ? ચાર રસ્તાના ખૂણે મોચી કામ કરીને પેટીયું રળતો છગન હોય કે પછી અબજોનો વેપાર કરતાં મુકેશ અંબાણી કે રતન ટાટા હોય, કે પછી બીલ ગેટ્સ કે બેઝોસ જેફરી હોય. દરેકના જીવનમાં ચડાવ ઉતાર અને મુશ્કેલીઓ આવતી જ હોય છે. જે મુશ્કેલીમાં મુશ્કરાય અને ગમગીનીમાં પણ આનંદથી ગીત ગાય એ જીવનને માણી શકે છે. સવલતોને સુખ સમજવા કરતાં અંતરમનની ચેતનાઓનો ફૂવારો જ સાચાં સુખનો પ્રદેશ છે એ સચ્ચાઇને સમજવી પડે. જીવનમાં જ્યારે સમસ્યા આવે ત્યારે એના ઉકેલ માટે ફાંફા મારવા કરતાં આનંદ આપતાં પ્રસંગોને યાદ કરી હસતાં ખેલતાં આગળ વધવાની કોશિષ જ કામયાબ બનાવે છે. જેમ જીવનમાં કશું મુશ્કેલ નથી એમ જીવનમાં કશું આસાનીથી પણ મળતું નથી. પ્રશ્નો, મુશ્કેલીઓ, તકલીફોને અતિક્રમીને જીવનમાં આનંદનો આફતાબ ખીલવવા માટેના વિવિધ માર્ગોને શબ્દ દેહ આપીને બ્લોગ સ્વરૂપે પ્રસ્તુત કરવાનો નમ્ર પ્રયાસ કર્યો છે. મે ‘આત્મનાદ’ સ્વરૂપે પ્રતિ સપ્તાહ આવતી મારી નિયમિત કોલમમાં જીવનના વિવિધ રંગોને શબ્દ પિંછી વડે કલ્પનાના આકાશને વધુ રંગીન બનાવવાની કોશિશ કરી છે. આશા છે કે, મારી નિયમિત કોલમ ‘આત્મનાદ’નું આ બ્લોગ અવતરણ વાચક મિત્રોને ગમશે.

- પુલક ત્રિવેદી

Thursday, 7 December 2017

દુનિયામા કોઇ ઓછા આત્મવિશ્વાસથી જન્મતો નથી કે પેદાયશી ડરપોક હોતો નથી

દુનિયામા કોઇ ઓછા આત્મવિશ્વાસથી 
જન્મતો નથી કે પેદાયશી ડરપોક હોતો નથી.

-     પુલક ત્રિવેદી
           
એડસન અરેન્ટીંસ ડો નાસ્કીમેન્ટો એટલે કે પેલે. ભયંકર ગરીબીમાં પેલેનું બાળપણ વીત્યું. ઓકટોબરની ૨૩મી તારીખે ૧૯૪૦માં જન્મેલો આ બાળક બ્રાઝીલનુ બ્લેક પર્લ તરીકે વિશ્વમાં મશહુર થયું. કોઈ મોટા રેગ્યુલર કોચીંગ ક્લબમાં તાલીમ લઈ શકે એવી એની આર્થિક ક્ષમતા નહતી. એટલે પેલે એના પિતાજી પાસેથી પ્રેરણા અને માર્ગદર્શન મેળવી આગળ વધ્યો. સોકર રમતાં ઝડપાતા ૧૧ વર્ષની ઉંમરે એને શાળામાંથી કાઢી મૂકાયો. ડી બ્રીટો નામના રમત પારખુ ઝવેરીએ ૧૫ વર્ષના પેલેમાં હીર જોયું અને એ જમાનાની બ્રાઝીલની શ્રેષ્ઠ ક્લબ ટીમ ‘સેન્ટોઝ’ના ડાયરેકટર મંડળ સામે પેલેને પેશ કરીને કહ્યું કે, ‘ આ છોકરો એક દિવસ વિશ્વનો મહાન સોકર પ્લેયર બનશે. ‘ પેલેને સેન્ટોઝ ક્લબ તરફથી રમવાનું નિમંત્રણ મળ્યું અને પ્રતિમાસ ૬૦ ડોલરનો પગાર મળવાનો શરૂ થયો. દિવસ રાત પરસેવો પાડીને મહેનત અને લગનથી પેલેએ ફૂટબોલ જગતમાં ન ભૂતો ભવિષ્યતિ બની ગયો. ૧૩૬૩ ગેઇમમા  ૧૨૮૧ ગોલ જેના નામે છે એવા પેલેને બ્રાઝીલીયન સરકારે ૧૯૬૨ની વર્લ્ડ કપ પછી ‘ ઓફિશિયલ નેશનલ ટ્રેઝર ‘ અર્થાત ‘ સત્તાવાર સરકારી સંપત્તિ’ તરીકે જાહેર કર્યો. ૧૦ નંબરની ટી શર્ટ પહેરતા પેલેને આખું બ્રાઝીલ અદકેરું સન્માન આપતાં. બ્રાઝીલમાં કોઈપણ વ્યક્તિ ‘ બ્લેક પર્લ ‘ તરીકે ઓળખાતા પેલેના ૧૦ નંબરની ટી શર્ટ પહેરતાં નહીં. ૧૦ નંબર આખા બ્રાઝીલમાં પેલેનો ‘ ટ્રેડમાર્ક ‘ હતો.



બાળપણમાં આપવામાં આવેલું ‘ નીક નેમ ‘ પેલે એને ગમતું નહીં. એ નામને એ ધિક્કારતો. એના મિત્રોએ એ જમાનાના એમના મિત્ર વર્તુળમા પ્રિય એવા ફૂટબોલ ખેલાડી વાસ્કોડ ગામા પિલના નામે એને ‘ પિલ ‘ એવુ હુલામણુ નામ આપ્યું. પણ પાછળથી આ નામ અપભ્રંશ થઇને ‘ પેલે ‘ થઇ ગયું. આમ તો હિબ્રુ ભાષામાં પેલેનો અર્થ ચમત્કાર થાય. રાતોરાત મળેલી કામયાબી પાછળ કેટલીય રાતના ઉજાગરા હોય છે. પેલે વિશ્વપ્રસિદ્ધ સોકર ફૂટબોલર તરીકે મશહૂર થયો તે પહેલાં કેટલાય દિવસ અને રાત અથાગ મહેનત કરી પસીનો પાણીની માફક પાડ્યો છે.
વિશ્વના આ મહાન સોકર પ્લેયર પેલેએ એકવાર તેના જીવનની સફળતાનો અર્ક આપતી ખૂબ મજાની વાત કરી હતી. એણે કહ્યું કે, ‘દુનિયામાં દરેક લોકોને આદર આપતાં શીખવું જોઈએ, અને સખત પરિશ્રમ કરતાં રહેવું જોઈએ. મને ખ્યાલ છે કે જ્યારે મારા સાથી ખેલાડીઓ ટ્રેનિંગ દરમિયાન સેશન પૂરી થઈ ગયા પછી દરિયા કિનારે મોજમસ્તી કરતાં હતાં. ત્યારે હું ‘ડ્રીબલીંગ’ અને ‘કીકીંગ’ કરીને બેસુમાર પસીનો વહેવડાવતો હતો.’



પાણી ૧૦૦ સેંટીગ્રેડ ડિગ્રી સુધી ગરમ થાય ત્યાં સુધી ફરક પડતો નથી પણ જેવો ૧૦૦ પછી ૧ ડિગ્રી વધે અને ૧૦૧ ડિગ્રી પાણી ગરમ થાય એટલે એ ઉકળવા માંડે અને એમાંથી વરાળ નીકળે. વરાળમાં જબરજસ્ત તાકાત હોય છે. આ વરાળમાં જ મોટા ભીમકાય એન્જિન ચલાવવાની જબરી શક્તિ હોય છે. આ શક્તિ એક ડિગ્રીના ફર્કથી આવતી હોય છે. આ એક ડિગ્રીનો ફર્ક આખી દુનિયા બદલી નાખે છે. ઓલિમ્પિકમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતનારા અને વિજયી બનનારાનો તફાવત માત્ર થોડી સેકન્ડ કે સેકન્ડના થોડા ભાગ જેટલો જ હોય છે. પણ આ થોડી સેકન્ડના અંતરથી સફળ થવા માટે એ એથલીટે વર્ષો સુધી સખત પરિશ્રમ કર્યો હોય છે. એક સુપરહીટ ફિલ્મ ઝંજીર અમિતાભ બચ્ચનને સ્ટારડમ અને પછી સુપરસ્ટારડમ કક્ષા સુધી પહોંચાડે જરૂર પણ ઝંજીરની સફળતા પહેલાં અમિતાભ બચ્ચને વર્ષો સુધી જબરજસ્ત પરિશ્રમ અને સ્ટ્રગલ કરી. ધીરૂભાઈ અંબાણીનું રિલાયન્સ એમ્પાયર ઊભું થયું એ પહેલાં ધીરૂભાઈએ જબરી મહેનત અને પરસેવો પાડ્યો હતો. ઇંફોસીસના નારાયણ મુર્તી ગજબની મહેનત કરી એમ્પાયર ખડુ કરી શક્યા.



ઘણી વાર ખૂબ જ મહેનત પછી પરિણામ ન મળે ત્યારે કંટાળીને મહેનત કરવાનું છોડી દેવામાં આવે છે. પણ જ્યારે મહેનત કરવાનું મૂકી દેવાતુ હોય છે ત્યારે એ અંદાજ નથી હોતો કે, આ પરિશ્રમનું પાણી ૯૯ ડિગ્રી સુધી પહોંચી ગયું છે. માત્ર એક કે બે ડિગ્રી જેટલી જ મહેનત બાકી છે. ‘ સ્ટીમ ‘ બની તાકાત ઉભી થવાની છેલ્લી એક કે બે ડિગ્રી જ બાકી બચી હોય છે. અને ત્યારે પરિશ્રમ જો અટકે નહીં તો ૧૦૧ ડિગ્રીનો ફર્ક જીવનમાં આવતાં વાર લાગતી નથી. એ એક ડીગ્રીનો ફર્ક આવતા સમય ચોક્કસ લાગે, ખુબ કપરો કાળ અનુભવાય પણ જેવો એ એક ડીગ્રીનો ફર્ક આવે એટલે સમય બદલાઇ જાય.
જીવનમાં જે લક્ષ્ય નિર્ધારિત કર્યું હોય ત્યાં પહોંચવા માટેનો માર્ગ લાંબો અને કપરો ચોક્કસ હોય છે. પણ રોજ કરેલી મહેનત ક્યારેય એળે જતી નથી એ પણ એટલી જ વાસ્તવિકતા છે. જીવનમાં ૧૦૧ ડિગ્રીનો તફાવત લાવવા લક્ષ્ય સુધી પહોંચવા ‘સ્ટીમ’ જેવી શક્તિ પેદા કરવા પાંચ મહત્વના પગલાં છે. પહેલું પગલું છે, રોજ પ્રયાસ કરતા રહેવાનુ છે. બીજું પગલું, રોજ આપણા મન અને હદયમાં હિંમતનું ઇંધણ ભરતા રહેવાનુ છે. ત્રીજું પગલું મનલુભાવન પણ લક્ષ્યથી અલગ અન્ય બાબતોની મોજ મારવાની જતી કરવાની કુરબાની આપવાની શક્તિ હોવી જોઇએ. લક્ષ્યથી ભટકે નહીં એ રીતે મનને મજબુતાઇથી પકડી રાખવાનુ ચોથુ પગલું છે. પાચમું અને અંતિમ મહત્ત્વનુ પગલું છે, લક્ષ્ય સુધી પહોંચવા માટે મુળ વિચારને સપ્લીમેન્ટ કરી સપોર્ટીંગ સ્ટ્રેંથ આપતા નિર્ણયો લેવાંનું.



સફળતાની એક ક્ષણ માટે કેટલીયે ક્ષણો, મિનિટો, કલાકો, દિવસો, મહિનાઓ અને વર્ષો સુધી પરિશ્રમનું પાણી ઉકળે છે ત્યારે ૧૦૧ ડિગ્રીની ક્ષણ મળે છે. જ્યારે પણ મન પાછું પડે, ડગી જાય, ત્યારે મૂઠી વાળીને મનને સમજાવવું પડે છે કે, ‘ ચાલવું જરૂરી છે. ‘ માર્ગ છોડનારાને મંઝીલ મળતી નથી. જે માર્ગ છોડી દે છે એમને તો મંઝીલે પહોંચેલા લોકોએ રસ્તામાં છોડી દીધેલી જુઠ્ઠન જ નસીબમાં હોય છે. મનને કેળવવું જોઈએ કે, આજ એ
આવતી કાલની સફળતાનો એક મજબૂત હિસ્સો છે. પરિણામ આવતાં સમય ચોક્કસ લાગે પણ પરિણામ આવ્યા પછી સમય બદલાઈ જાય છે. હટી જાય એ ખતમ થઈ જાય, પણ મચી પડે એ સફળ થઈ જાય. કોઈપણ ઓછા આત્મવિશ્વાસ સાથે જન્મતો નથી. કોઈપણ માણસ પેદાયશી ડરપોક હોતો નથી. પ્રત્યેક જીવમાં શિવે અખૂટ હિંમતનો ખજાનો ભર્યો છે. આત્મવિશ્વાસના પરિશ્રમનુ પાણી ૧૦૧ ડિગ્રી સુધી ઉકાળવાની જરૂર છે.


ધબકાર :
’ સફળ થવા માટે જોયેલુ એક સ્વપ્ન જાદુ દ્વારા સાકાર નથી થતું એના માટે દ્રઢ નિશ્ચય, કઠોર પરિશ્રમ અને મુશ્કેલીઓ સામે લડવુ પડે છે. ‘ કોલિન પોવેલ