આત્મનાદ: હજારો હાર પછી પણ મજબૂત આત્મબળનો નોખો થનગનાટ હોવો જોઇએ...

હજારો હાર પછી પણ મજબૂત આત્મબળનો નોખો થનગનાટ હોવો જોઇએ...

- પુલક ત્રિવેદી

૭૦ના દાયકાની હોલીવુડની બ્લોક બસ્ટર ફિલ્મ ‘રૉકી ‘. આ ફિલ્મ આજે પણ આધેડવયના લોકો અને ૨૦-૨૫ વર્ષના યુવાનો બંને વર્ગને આકર્ષિત અને રોમાંચીત કરે છે. ૧૯૭૦ના દાયકામાં રીલીઝ થયેલી હોલીવુડની આ બ્લોક બસ્ટર ફિલ્મે હોલીવુડની ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમા ટ્રેન્ડ સેટર માઈલ સ્ટોન છે. વેસ્ટર્ન અને એશિયન દર્શકોમાં ટ્રેન્ડ સેટર માઇકલ સિલ્વેસ્ટર ગાર્ડેન્ઝીઓ સ્ટેલોનની રોકીએ એક ફિલ્મ તરીકે અદભુત કાઠુ કાઢ્યું. આ ફિલ્મનો રોમાંચક ઇતિહાસ રુવાંડા ઊભા કરી દે તેવો છે.

સિલ્વસ્ટર સ્ટેલોન એ જમાનામાં સ્ટ્રગલર તરીકે હોલીવુડના એક સ્ટુડિયોમાંથી બીજા સ્ટુડિયોમાં કામ કરવા માટે રખડપટ્ટી કરતાં. સ્ટેલોન જે પણ સ્ટુડિયોમાં જાય અને જે પણ નિર્દેશકને મળે ત્યારે નિર્દેશકો એને કહેતાં કે, તે ખૂબ વિચિત્ર લાગે છે અને તેની વાતચીત કરવાની શૈલી અને હાવભાવ પણ ખૂબ કઢંગા છે. લગભગ રોજેરોજ સ્ટેલોનનું કોઈને કોઈ સ્ટુડિયોમાં અપમાન થતું. જેવી રીતે હિન્દુસ્તાનના મિલેનિયમ સુપર સ્ટાર અમિતાભ બચ્ચનને શરૂઆતના સમયમાં એક નિર્દેશકે એનો અવાજ ખૂબ ગહેરો છે એમ કહીને અપમાનિત કરીને ફીલ્મમાં નહોતા લીધા. સ્વર્ગસ્થ સુનિલ દત્તે પણ આ જ કારણસર મિલેનિયમ સુપર સ્ટારને એમની ફિલ્મ રેશમા ઔર શેરામાં મુંગા કેરેકટરનો રોલ આપ્યો હતો.

સ્ટેલોન એમના જવાનીના દિવસોમાં એક પેરેડાઈઝ વેલી નામની ફિલ્મ બનાવેલી આ ફિલ્મ ખરીદવા કોઈ ખરીદાર જ નહોતો. થાકીને સિલ્વેસ્ટરે આ ફિલ્મ માત્ર ૧૦૦ ડોલરમાં વેચી. સિલ્વેસ્ટર સવારે ખાય તો સાંજે શું ? એવી કંગાળ આર્થિક સ્થિતિ હતી. પણ એના હૃદયમાં કંઈક કરી છૂટવાની જબરજસ્ત તમન્ના હતી. એક તબક્કે તો સ્ટેલોને એની પત્નીના ઘરેણાં પણ ગીરવે મૂક્યા. પણ એના લક્ષ્યમાંથી એ પાછો ન ફર્યો. કારમી આર્થિક તંગીને કારણે સિલ્વેસ્ટર એના પ્રિય કૂતરાને પણ ખવડાવી શકે તેટલાં પૈસા નહોતાં. પરિણામે હૃદય પર પત્થર મૂકીને સ્ટેલોને કૂતરાને વેચવાનો નિર્ણય કર્યો. માત્ર ૨૫ ડોલરમાં એણે એનું પ્રિય ડોગી વેચી નાખ્યું. ડોગી વેચ્યા પછી પહાડ જેવો સ્ટેલોન ઘરે આવીને પોક મૂકીને ખુબ રડ્યો. દિવસો સુધી એ એના કૂતરાની યાદમાં રડતો રહ્યો.

એક દિવસ સમી સાંજે કોઈપણ કારણ વગર ફૂટપાથ પર સ્ટેલોન ટહેલતો હતો. ઠંડી કહે મારું કામ. કડકડતી શિયાળાની એ મોસમ. એ ફૂટપાથના કિનારે આવેલી એક લાયબ્રેરીમાં ગયો ત્યાં તેણે ‘પો’ નામનું પુસ્તક જોયું એક જ બેઠકે તે પુસ્તક સ્ટેલોને વાંચી કાઢ્યું. પુસ્તકની સ્ટેલનના દિમાગ પર એવી તો જબસજસ્ત અસર થઈ કે, એણે વિચાર્યું મારે મારી આર્થિક પરિસ્થિતિ ઉપર તરસ ખાવાનું છોડી દઈને આગળ વધવું જોઈએ. પુસ્તક વાંચીને એક નવો આઈડીયા આવ્યો. આ નવા વિચારથી સ્ટેલોનના જીવનમાં ૩૬૦ ડિગ્રીએ પરિવર્તન આવ્યું. પૈસા તો નહતા પણ પુરુષાર્થમાં જોમ આવ્યું. નાણાંની તંગી ચોક્કસ હતી પણ મન અને હૃદયની અમીરાતના દરવાજા નવી રીતે ખૂલ્યાં હતાં. બીજા દિવસે કોઈક કામે સ્ટેલોન જઈ રહ્યો હતો ત્યારે એણે સડકના કિનારે મહંમદ અલીની બોક્ષીંગની મેચ ચાલતી હતી ત્યાં લોકોની ભીડ જોઈ. કાંઈ પણ વિચાર્યા વગર સ્ટેલોન મહંમદ અલીની બોક્ષીંગની મેચ જોવા બેસી ગયો. આ બોક્ષીંગની મેચ જોતાં જોતાં સ્ટેલોનના મગજમાં ‘રોકી’ ફિલ્મ બનાવવાનો આઈડિયા આવ્યો.

આખી રાત બેસીને સ્ટેલોને રૉકી ફિલ્મની સ્ક્રીપ્ટના મુદ્દા અને આઇડીયા લખી નાખ્યા. એને વિશ્વાસ હતો કે આ ફિલ્મ બનવી જ જોઈએ. સ્ટેલોનને એવો ગજબનો વિશ્વાસ બેસી ગયો હતો કે, આ ફિલ્મ એક અદભુત સફળ ફિલ્મ બનશે. ફિલ્મની સ્કીપ્ટ લઈને સ્ટેલોન એક સ્ટુડિયોથી બીજા સ્ટુડિયોના ચક્કર મારવા લાગ્યો. લગભગ એકાદ હજારવાર જુદા જુદા સ્ટુડિયોમાં એણે અનેકવાર ચક્કરો માર્યા પણ તેને એક જ જવાબ મળતો કે, આ વાર્તા ઉપરથી અમે ફિલ્મ બનાવવા માંગતા નથી. છેલ્લે એક સ્ટુડિયોને સ્ટેલોનની રૉકીની સ્ટોરી ખૂબ ગમી. આ સ્ટુડિયો સ્ટેલોનની રૉકી વારતા ઉપરથી ફિલ્મ બનાવવા માટે સ્ટેલોનને ૧.૨૫ લાખ ડોલર આપવાની ઓફર કરી પણ ફિલ્મમાં હીરો તરીકે સ્ટેલોનને નહીં બીજાને હીરો તરીકે લેવાનું કહ્યું. સ્ટેલોને વાર્તા વેચવાની સ્પષ્ટ ના પાડી અને કહ્યં કે, આ વાર્તાની ફિલ્મમાં હીરો તો હું જ રહીશ. સ્ટુડિયોએ ૨.૫ લાખ સુધી ઓફર કરી પણ સ્ટેલોન એકનો બે ન થયો. અંતે સ્ટુડિયોએ સ્ટેલોનને કહ્યું કે, અમે તને હીરો લઈને જોખમ તો ખેડીએ પણ તને ૩૦૦૦૦ ડોલર આપીશું. સ્ટેલોને તરત સંમતિ આપી દીધી.

ફિલ્મ સાઈન કરીને જે સાઈનીંગ એમાઉન્ટ આવી તે લઈને સ્ટેલોન મુઠ્ઠીઓ વાળીને દોડ્યો ડોગી જેને વેચ્યો હતો એની પાસે. સ્ટેલોને એ વ્યક્તિને ૨૫ ડોલરના કૂતરાની સામે ૧૦૦ ડોલર આપવાનું કહ્યું પણ પેલો વ્યક્તિ સ્ટેલોનની મજબૂરીનો સંપૂર્ણ લાભ ઉઠાવવા માગતો હતો. તે ન માન્યો. સ્ટેલોને ૨૦૦, ૫૦૦, ૧૦૦૦ ડોલર સુધી ઓફર કરી પણ એ વ્યક્તિ ન માની. ફાઈનલી ૭૦૦૦ ડોલરમાં એણે એનો કૂતરો પાછો આપ્યો અને શરત પણ રાખી કે રોકી ફિલ્મમાં એને એક કિરદાર આપવું પડશે. સંભવતઃ રૉકી ફિલ્મમાં રેફરીનું જે કેરેકટર છે. એ જ આ કુતરો ખરીદનાર વ્યક્તિ છે.

આખરે રૉકી ફિલ્મ બની અને આ ફિલ્મે એક મિલિયન ડોલરથી પણ વધુ કમાણી કરી. ઓસ્કર એવોર્ડ માટે પણ નોમિનેટ થઈ. સમગ્ર વિશ્વમાં રૉકી ફિલ્મનો ડંકો વાગ્યો. ચારે બાજુ સિલ્વેસ્ટેર સ્ટેલોનની અદાકારી, શરીર સૌષ્ઠવ, ફિલ્મની વાર્તા, સંગીત, અભિનય તમામ પાસાના ખૂબ વખાણ થયા. અને પછી રોકી-૨, રોકી-૩ એમ એની સિરીઝ બનવા લાગી.

સ્ટેલોનના સંઘર્ષની આ કથા કહે છે કે, હાર અને જીત સિક્કાની બે બાજુ છે. એક હાર એ જીવનની સમાપ્તિ નથી. કે પછી એક જીત એ જીવનની ચોટી નથી. હજારો હાર સામે પણ મજબૂત પ્રયાસોનું આત્મબળ રંગ લાવતું હોય છે. કંઈપણ થાય પછડાટ નહીં અનુભવનાર એક દિવસ આગળ આવે છે. પછડાટનો સ્વીકાર ન કરવાની વાત વિજયનો માર્ગ ખોલતી હોય છે.

એક વાર નિષ્ફળતા પછી એકના એક માર્ગે ચાલવું એ મોટી મુર્ખામી છે. એક શસ્ત્ર કારગત ન નીવડે પછી એના એ જ શસ્ત્રથી ફરી યુદ્ધના મેદાનમાં ઉતરવું એ નર્યું ગાંડપણ છે. હંમેશા નવા માર્ગો, નવા શસ્ત્રો અને નવા આઈડિયા સાથે નવા જોમ અને નવા જુસ્સાથી ફરી પાછા રણમેદાનમાં ઉતરવું એ જ સાચા યોદ્ધાની નિશાની છે. મનમાં લક્ષ્યની સ્પષ્ટતા અને અંતરમાં પુરુષાર્થની દ્રઢતા આ બેનું સામંજસ્યજ હારને જીતમાં પલટાવી નાખે છે. કોઈપણ હાર કાયમી નથી. જેમ પ્રત્યેક કાળી ડિબાંગ રાત્રી પછી સૂરજના સોનેરી કિરણો રેલાતાં હોય છે, એમ દરેક હારને છેડે હસતી ખેલતી એક જીત ઊભી જ હોય છે.

ધબકાર –

માત્ર મોટા મોટા સપના જોઇને બેસી રહેવાથી માત્ર બરબાદીને નિમંત્રણ આપવામા આવે છે. સોણલા સાકાર કરવા આયોજનબધ્ધ પરિશ્રમની નક્કર પુષ્ટભૂમિ હોવી જોઇએ.