આત્મનાદ: હસી શકનારની ખુશીમાં આત્મવિશ્વાસનો શ્વાસ હોય છે

હસી શકનારની ખુશીમાં આત્મવિશ્વાસનો શ્વાસ હોય છે

બ્રહ્માંડમાં ત્રણ વસ્તુઓ ક્યારેય નષ્ટ થતી નથી, આત્મા, જાગૃતિ અને સ્મિત. હાસ્ય એક યુનિવર્સલ સત્ય છે. દુનિયા સ્મિત કરવાવાળાઓની છે. ભલભલી મુશ્કેલીઓ હસતાં હસતાં હળવી કરી શકાય છે. થાકેલાઓ માટે મુસ્કાનભર્યો એક ચહેરો વિશ્રામનું ઉત્તમ સ્થાન છે. ઉદાસીના અંધકારમાં પટકાયેલા માટે હસતો ચહેરો સૂર્યના પ્રકાશ જેવો છે. કષ્ટ સામે પ્રકૃતિનો સર્વોત્તમ ઉપહાર એટલે મુસ્કાન. કાળા ડિબાંગ અંધારા તરફથી ઉજજવળ પ્રકાશ તરફ લઈ જવાનો મજબૂત રાજમાર્ગ સ્મિત છે. તકલીફ માત્ર એટલી જ છે કે, હસીને, આનંદ કરીને અને મોજ કરતા લોકો વચ્ચે કેટલાક સોગીયાઓ પણ આવી ચડ્યા છે.

દસ બાર વર્ષનો કિશોર સાયકલ ઉપર જઈ રહ્યો હતો. ચાર રસ્તાના નાકે છોકરાઓનું ગ્રુપ ઉભું હતું. આ કિશોર છોકરાઓ સામેથી સાયકલ પર પસાર થતો હતો અને ખાડામાં વીલ આવતાં એ ઉંધે માથે પટકાયો. એને પડતાં જોઈને પેલા છોકરાઓનું ગ્રુપ પહેલાં તો ઉપહાસપૂર્વક હસ્યું પણ પછી બીજી જ ક્ષણે આ છોકરાઓ સામે સ્માઈલ સાથે કિશોરે કહ્યું, ‘ખરી ગુલાટ ખાધી નહીં...?’, પેલા છોકરાઓ ઉપર પણ આની જાદુઈ અસર થઈ. દોડીને તેને ઊભો કરીને પુછવા લાગ્યા, ‘ દોસ્ત વાગ્યું તો નથીને !’. સાયકલ ઠીકઠાક કરી એને રવાના કર્યો. એક સ્માઈલીંગ ફેસથી આખી ઘટનાને સરસ વળાંક મળ્યો. નકારાત્મકતા હકારાત્મકતામાં પરિવર્તિત થઈ ગઈ. જે વ્યક્તિ પોતાની પર હસી નથી શકતી એક્યારેય એની આસપાસનું વાતાવરણ સરળ કરીને સત્યને નથી પામી શકતી. માણસ પૈસા રળવા અનેક વ્યવસાયો કરે છે. એમાં ક્યારેક ખોટ તો ક્યારેક નફો હોય છે. દુનિયામાં બે વસ્તુના વેપારમાં માત્ર ફાયદો જ ફાયદો છે. એક મુસ્કાન અને બીજું કોઈના માટે દુઆ. જીવન ખૂબ નાનું છે. સ્મિત ઉપર સવારી કરીને જિંદગી જીતી જવાય છે. જીવનમાં જે ઇચ્છો એ મેળવી લેવા માટે પરિશ્રમ, નિષ્ઠા અને સ્મિત રૂપી ત્રણ આંકાવાળી માસ્ટર કી હમેશા સાથે રાખવી જોઇએ.

એક મિત્ર શાકમાર્કેટમાં શ્રીમતીજી સાથે શાક લેવા માટે ગયા. બહાર ગાડીમાં બેઠા બેઠાં, શ્રીમતી શાક ખરીદીને આવે ત્યાં સુધી રાહ જોતા હતા. ફૂટપાથ ઉપર રમતી એક ચારપાંચ વર્ષની છોકરીને એ મિત્ર નીહાળતા સમય પસાર કરતા હતા. એવામાં છોકરીની પાછળથી એક આખલો દોડતો આવતો એમણે જોયો. છોકરીની પીઠ હતી એટલે છોકરીને આખલાની ખબર ન પડી. પણ આ મિત્રએ એક પળમાં ગાડીનો દરવાજો ખોલી ફૂટપાથ પર ધસી જઈ, છોકરીને ઊંચકીને આખલાના માર્ગમાંથી એને દૂર લઈ લીધી. નાનકડી છોકરીને આ ઘટનામાં કશી સમજ તો ન પડી પણ પેલા ભાઈ સામે નિર્મળ હસીને બોલી. ‘અંકલ, જોરદાર આખલો હતો...’ એક પળ માટે પણ કોઈના મુખ ઉપર સ્મિત લાવવાનું કારણ બની શકાય તો એનાથી ઉત્તમ બીજો કોઈ આનંદ ન હોઈ શકે. જે દિવસે ઓછામાં ઓછું દસ વાર ચહેરા ઉપર સ્મિત નથી આવતું તો સમજી લેવું પડે કે, આજે ઈશ્વરે આપણો ખૂબ મોટો ઉપહાસ કર્યો છે. જે વ્યક્તિ સતત દિવેલ પીધેલા મોઢે ફરતો હોય, જે હંમેશા રોદણાં રોતો હોય એને જીવન સાથે કોઈ સંબંધ નથી. જીવન તો હસતાં ગાતાં ફૂલ જેવું હોવુ જોઇએ. જનમ્યા છીએ એટલે હસતા કે રોતા જીવવાનુ તો છે જ. તો પછી શા માટે હસતા, ગાતા અને નાચતા ન જીવીએ. લોકોમાં વિશ્વાસ પેદાનો ઉત્તમ માર્ગ સ્મિતના સ્ટેશનથી જ શરૂ થાય છે.

સ્માઈલ એક એવી બાબત છે કે, તમારી પાસે થોકબંધ માત્રામાં હોય તો તમે ઇચ્છા એટલા લોકોને ધારો એટલી વાર મોજમાં લાવી શકો. ભમરો હંમેશા હસતો હસતો ગુંજન કરતો હોય છે. મુસીબતમાં જે મુસ્કાય એને એના જીવનમાં આનંદ ક્યારેય ન સુકાય. ગમે તેવા મોટા દુખદર્દને રોકવાનું અનોખું ટોનિક એટલે હાસ્ય. મોટું દર્દ કોઈના માટે હસવાનું કારણ હોઈ શકે, પણ મોટું હાસ્ય કોઈના માટે દર્દનું કારણ ક્યારેય ન બનવું જોઈએ. અઢી અક્ષરનો શબ્દ ‘પ્રેમ’ જેમ યુનિવર્સલ લેંગ્વેજ છે. એમ અઢી અક્ષરનો શબ્દ ‘સ્મિત’ વિશ્વનો સૌથી આનંદદાયક ‘કોન્સેપ્ટ’ છે. સ્મિત એ વિના મૂલ્યે મળતી કિમતી પ્રોડક્ટ છે. જો એક મજાક ઉપર વારંવાર હસી ન શકાય તો પછી એક મુશ્કેલીને હંમેશા દિમાગમાં રાખીને રડતાં કેમ રહેવાય ? રડવા માટે કારણો શોધવા કરતાં સ્મિતના માર્ગો પકડવા જોઈએ. કોઈ ઘટનાને આપણે સ્મિત સાથે આનંદપૂર્વક જોઇએ છીએ કે રોદણાં રડીને દુખી થઈએ છીએ એ સંપૂર્ણપણે આપણી ઉપર અવલંબીત છે.

જો તમને લાગે કે જીવનમાં કોઈપણ પ્રશ્ન જ નથી તો પછી કોઇ ચિંતા જ નથી. જો મુશ્કેલી છે અને એને નિવારવા માટેના કોઈ ઉપાય તમારી પાસે નથી તો પછી ચિંતા કરવાથી શો ફાયદો. ‘ચિંતા’ ઉપરથી અનુસ્વાર કાઢી નાખીએ તો ‘ચિતા’ થઇ જાય. ચિતા શરીરને એક વાર બાળે છે, જ્યારે ચિંતા વારંવાર, સતત માણસને બાળતી રહે છે. ફરક તો માત્ર એક અનુસ્વારનો છે પણ બન્ને શબ્દોની અનુભૂતિમાં આસમાન જમીનનો ફરક છે. ચિંતાથી સ્મિતને બારગાઉનું છેટું છે. ઓબ્યિસલી, તમારી ફેસ વેલ્યુને ઘટાડવામાં ચિંતા બહુ મોટો ભાગ ભજવે છે. ઘણી વાર એવું બનતું હોય છે કે તમારી સાથે બેસવાવાળા તમારી પાછળ મન ભરીને તમારી ખોદણી કરતા હોય. તમારો એના પર કોઈ કંટ્રોલ નથી. મારી ખોદણી કરતાં હશે, એવા વિચારોની ચિંતાના પરિણામે ચહેરાનું હાસ્ય વિલાઈ જાય છે. આ પ્રકારની નકારાત્મકતા સ્મિતનો સૌથી મોટો દુશ્મન છે. જે તમારા હાથમાં નથી અને જેના ઉપર તમે કોઈ નિર્ણય લઈ શકવાના નથી એવી બાબતની ચિંતા કરતાં આવા વિચારો મનમાંથી હડસેલીને સ્માઇલને કેમ ન આવકારીએ ?

માનવીનું સૌથી મોટું આભૂષણ એનું સ્મિત છે. જે વ્યક્તિ બાળકની જેમ નિર્દોષતાથી હસી શકે છે. એના માટે જીવનમાં કોઈ હર્ડલ જ નથી. હસી શકનારની ખુશીમાં આત્મવિશ્વાસનો શ્વાસ હોય છે. એક નાનકડું સ્મિત મોટામાં મોટી ગાંઠ ખોલી નાખે છે. ખતરનાક અને ત્રાસજનક હાલતમાં પણ હાસ્યની કિલકારી મજબૂત અને મુલ્યવાન ઓજાર બનીને ઉભરી આવતું હોય છે. હમેશા મન, હૃદય અને આત્મા ત્રણેય એક સાથે બોલતા હોવા જોઈએ, ખુશ રહો, આબાદ રહો, હાસ્યની છોળો ઉડાડતા રહો.

ધબકાર :

શાંતિની શરૂઆત એક નાનડી મુસ્કાનથી થતી હોય છે.